Cadelam

Quo vadis, COVID-19 ?

04 juni 2020 | Cadelam

Heeft u er al eens bij stilgestaan? De kranten en journaals zitten propvol nieuws over COVID-19. Het is overal gesprekonderwerp nummer één, al wekenlang. En toch weten we er zo weinig over. Over de ziekte zelf, over de snelste weg naar economisch herstel, over de kans op een tweede golf. Kunnen we lessen leren uit China, of spelers die actief zijn in China?

COVID-19 geeft haar geheimen nauwelijks prijs. Hoe verspreidt het zich? Wat is het recept voor een vaccin? En hoe kunnen we de ziekte behandelen? Veel vragen, weinig antwoorden. Dat maakt het zeer lastig om de crisis te beheersen.

Ondertussen hebben de draconische quarantainemaatregelen het economische leven lamgelegd. En ook onze mentale weerbaarheid wordt serieus getest. We missen onze familie en vrienden, we hunkeren naar een terrasje in de zon, en we dromen dat onze zomervakantie toch nog kan doorgaan. Iedereen kijkt reikhalzend uit naar een perspectief, naar het licht aan het eind van de tunnel.

Dat perspectief wordt misschien nog het best geleverd door China. Want zij hebben enkele weken voorsprong op wat er in Europa gebeurt. Hoe hebben zij de exit uit de coronamodus aangepakt? Het loont de moeite om te kijken of we van hen lessen kunnen trekken.

De wereld gaat op slot

Op 12 januari meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor het eerst een uitbraak van een nieuw type van coronavirus, nCoV, in de stad Wuhan in China. Een dag later rapporteert China een eerste dodelijke slachtoffer. Aan de vooravond van het Chinese nieuwjaar, nog een week later, wordt Wuhan afgesloten van de buitenwereld. Andere Chinese steden volgen. De WHO roept een internationale noodtoestand uit.

Voor Europa is het een ver-van-mijn-bedshow – tot het virus ook in Italië opduikt en zich vandaaruit in ijl tempo over de rest van Europa verspreidt. Tegen midden maart kondigden de meeste Europese landen quarantainemaatregelen aan. Het superbesmettelijke virus baande zich verder een weg over de oceaan. Tegen eind maart ging ook in de Verenigde Staten de ene na de andere staat in lockdown.

Niet lang daarna lijkt in China de epidemie min of meer onder controle. Het land zet de deur van Wuhan op een kier, na 10 weken quarantaine. De economische activiteit wordt met mondjesmaat hervat. Op het moment van redactie (eind mei) is er sprake van enkele besmettingen in de stad. Voorlopig is het nog te vroeg om te spreken van de gevreesde tweede golf.

Begin mei wurmt ook Europa zich voorzichtig uit lockdownmodus, ongeveer een maand later dan China.

 

Wie gaat wanneer in lockdown

Bron: Oxford COVID-19 Government Response Tracker, BBC Research

Snel herstel voor Chinese economie?

In 2019 is de economie in China nog in uitstekende vorm: de groei van het Chinese bbp bedraagt ruim 6%. Maar de lockdown vanaf eind januari eist haar tol: in het eerste kwartaal van 2020 krijgt het bbp een opdoffer van bijna 7%.

 

Een knik in de index van aankoopdirecteuren In China.

Bron: National Bureau of Statistics of China

 

Barometer stemt hoopvol …

Nochtans, voor wie de index van aankoopdirecteuren in het oog had gehouden, is dat cijfer misschien niet zo’n verrassing. Aan de hand van een lange vragenlijst over omzet, prijszetting, voorraad en werkgelegenheid peilt deze index naar de verwachtingen en het vertrouwen van bedrijven. In die zin is het een goede barometer voor economische activiteit. En wat zegt die? Tussen midden januari en midden februari neemt de index een duik van ongeveer 50%. Een duidelijke voorbode van een fameuze krimp in het bbp. Maar even opvallend: midden maart herstelt de index al terug naar een niveau dat aanleunt bij dat van begin januari. Is daarmee de crisis voorbij? Kan China zo snel terug opveren? Zo eenvoudig is het niet, helaas.

… maar niet te snel victorie kraaien

Sommige indicatoren trekken eind maart inderdaad aan. Toen de pandemie in China onder controle leek te komen in april, worden de Chinese markten geleidelijk aan weer opengesteld. De Chinese export herstelt zich, gedreven door een sterkere vraag vanuit Zuidoost-Azië, een van China's belangrijkste handelspartners. Ook de invoer van goederen neemt toe. De handel met de Europese Unie en de Verenigde Staten daarentegen, kreunt nog onder de lockdown. Ook de dienstensector komt moeilijk op gang.

Laten we het verschil tussen industriële en dienstensector eens van wat dichterbij bekijken. We nemen een aantal indicatoren over het dagelijkse leven in China: het aantal gebruikers van het openbaar vervoer, de verkoop van woningen en de inkomsten aan de kassa van de bioscoop. Die vergelijken we met de steenkoolconsumptie van energiebedrijven.Wat valt op? De quarantaine van Wuhan op 22 januari zorgt voor een enorme inzinking van de drie dienstenindicatoren. De steenkoolconsumptie, die een indicatie geeft over de industriële productie, krijgt ook een klap, maar niet zo zwaar als de diensten. Het dieptepunt is al snel bereikt, rond 1 februari. De Chinezen maken langzaam maar zeker terug gebruik van de metro, en ook de huizenverkoop pikt terug op. Maar een bioscoopbezoek zien de Chinezen duidelijk nog niet zitten, net als een bezoek aan een restaurant, museum of concert. De angst voor een tweede golf van het coronavirus zit er duidelijk goed in.

China laat dus een gemengd beeld zien: de op één na grootste economie ter wereld toont zich veerkrachtig, maar de risico's op recessie blijven aanwezig. Economen wijzen o.a. op de verminderde vraag, zelfs nu Europa en de VS voorzichtig hun economieën heropstarten. Maar van een herrijzende feniks is er (voorlopig) geen sprake.

Coronacrisis in de praktijk: de case van LVMH en L'Oréal

Hoe lang zal de crisis aanhouden, en wat zal de uitkomst zijn? Wie dit macro-economische vraagstuk wil oplossen, moet misschien naar de basis kijken: de bedrijven. Hoe vergaat het de ondernemingen die de coronacrisis aan den lijve ondervinden? We nemen twee voorbeelden uit de luxesector, LVMH en L’Oréal. LVMH realiseert 30% van zijn omzet in Azië (exclusief Japan), bij L'Oréal is dat 32%. De omzetevolutie van beide groepen hangt in belangrijke mate af van de luxeminnende Chinese consument, hetzij in China zelf, hetzij in het buitenland. Terwijl de vraag in China zich langzaam herstelt, blijven de reisverboden naar Europa en de Verenigde Staten voorlopig wel een rem vormen op hun omzetgroei.

Toch is de uitkomst van de crisis voor beide spelers vrij verschillend. L’Oreal lijkt de crisis zonder al te veel kleerscheuren door te komen. LVMH heeft er toch wat meer last van. Hoe komt dat?

L’Oréal: ook in crisistijd zijn mensen het waard

De omzet van L’Oréal krimpt in het eerste kwartaal van 2020 met 4,8%, al bij al een bescheiden daling. Volgens de CEO groeit de Aziatische omzet in maart opnieuw, en is er in april zelfs sprake van een omzetstijging van 5 tot 10%.  E-commerce vangt een groot deel van het omzetverlies in winkels op. Online verkopen groeien liefst met 52% en is nu goed voor 20% van de omzet. Bovendien zijn de warenhuizen en apothekers tijdens de lockdown opengebleven, en ook dat zijn belangrijke verkoopkanalen. Nu álle winkels weer opengaan, ziet de cosmeticareus de verkopen vlot herstellen. Ook tijdens de crisis willen mensen er goed uitzien, is de niet eens zo verbazende conclusie.

LVMH: reisverbod weegt op omzetgroei

Bij LVMH, de luxegroep van Bernard Arnault, ligt dat toch wat anders. De groep blijft immers nog steeds sterk afhankelijk van taxfreeshops op de luchthaven en van de winkels in de winkelstraten. Daarnaast groeit ook de online verkoop fors.

Op het ogenblik dat de vliegtuigen aan de grond moeten blijven en de winkels moeten sluiten, wordt een belangrijk kanaal van de groep afgesloten. De omzet van het eerste kwartaal keldert met - 17%. Toch laat de financieel directeur van de luxegroep zijn hoofd niet hangen tijdens de voorstelling van de resultaten. Nu de winkels sinds 16 april terug open zijn, is er een eerste herstel van de omzet te zien, zo stelt hij de investeerders gerust. De coronacrisis zal volgens hem dan ook geen "blijvende gevolgen" hebben voor LVMH. De eerste signalen zijn alleszins hoopgevend: de verkoop van hun topmerken stijgt de eerste twee weken van april  met 50% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Terwijl de offlineverkoop sterk terugvalt, kent de onlineverkoop een forse groei.

Conclusie: parallellen trekken is link

Het is verleidelijk, maar verraderlijk, om parallellen te trekken. Geen twee bedrijven zijn exact hetzelfde. Is er een plan B voor de plotse terugval in de verkopen via de klassieke kanalen? Hoe beheert het bedrijf zijn fors gewijzigde kasstromen? Hoe sijpelt de crisis door in zijn winstcijfers? En ook wie vergelijkt tussen landen en regio’s waagt zich op glad ijs, want nergens was er een uniforme aanpak van de crisis. Hoe streng zijn de quarantainemaatregelen? Geven de regeringen de juiste stimuli aan de economie? Houden de burgers zich aan alle maatregelen? Het is appelen met peren vergelijken. Zijn er dan geen eenduidige succesfactoren? Wat dacht u van daadkracht, alertheid en weerbaarheid? Misschien zijn dat vandaag wel de belangrijkste troeven bij elk bedrijf, bij elke natie, en bij nader inzien bij elk van ons.

 
 
Nederlands
Nederlands Français